Ana Sayfa Hakkımızda Katkıda Bulunanlar İletişim
 
Kongre ve Sempozyum
Yararlı Bilgiler
Spor Bilim
Dergiler
Sağlıklı Yaşam
Spor Kültürü ve Olimpiyatlar
Temel Bilgiler
Toplumsal Boyutlarıyla Spor
 
Yararlı Bilgiler
SPORLA İLGİLİ LİNKLER
MEVZUAT-YÖNETMELİKLER
SPOR SÖZLÜK, FORMÜL VE ÇEVRİMLERİ
REKORLAR
 
 
E-List
  Gelişmelerden haberdar olmak için e-posta listemize kayıt olun.
 
 

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON PROGRAM VE HİZMETLERİ

YEREL YÖNETİMLERDE REKREASYON PROGRAM VE HİZMETLERİ

 

Ümit Kesim

Eskişehir, Türkiye

28 Nisan, 2006

 

Rekreasyonun Tanımı

Rekreasyon yenilenme, yeniden canlanma veya yeniden yapılanma anlamına gelen Latince “Rekreatio” kelimesinden gelmektedir. Rekreasyon bireylerin iş yaşamı dışında özgür iradeleriyle kendilerini geliştirmek ve yenilemek amacıyla gönüllü olarak katıldıkları aktivitelerdir. çağdaş toplumların temel öğelerinden birini çalışma hayatı oluşturmaktadır. İnsanlar çalışarak daha çok serbest zamana sahip olmak isterler. Serbest zamana sahip olan  bireyin bu süreci,yaşam kalitesini arttırıcı bir şekilde kullanması önemlidir. Birey, bu amaç doğrultusunda tercihini yaparken doğru aktiviteler, uğraşlar ve hobiler seçmeğe çalışır. Hedef, bireyin fiziksel, zihinsel, ruhsal ve sosyal anlamda gelişimidir.

 

Günümüz toplumlarında “Rekreasyon” kavramı büyük önem kazanmaktadır. Bu gelişimin başlıca nedenleri; bireylerin yaşam kalitesindeki artış beklentileri, toplumlardaki sosyo-kültürel değişim, sağlıklı olma konusunda bilinçlenme ve medyanın ilgisi olarak sayılabilir.

 

Rekreasyon aktivitelerine katılım nedenleri bireylere göre farklılık göstermektedir. Bunlar:

- Fiziksel gelişim,

- Yenilik arayışı / değişik deneyimler edinme;

- Kendini sınama,

- Kendini geliştirme;

- Yaratıcı olma;

- Sosyalleşme ihtiyacı;

- Dinlenme/rahatlama ihtiyacı;

- Yarışma güdüsünü tatmin

olarak sıralanabilir ve rekreasyon programlarının oluşturulma aşamasında temel unsurlar olarak hedef alınmalıdır.

 

Rekreasyonun Sınıflandırılması

Rekreasyon; kamu, ticari, özel, gönüllü, terapi, okul, silahlı kuvvetler ve işyeri rekreasyonu şeklinde bir sınıflandırmaya tabii tutulmaktadır.

 

Kamu Rekreasyonu:

Kamu rekreasyon programlarının temel felsefesi her türlü yerleşim biriminde yaşayan vatandaşların serbest zamanlarını bireysel ve guruplar halinde verimli bir şekilde kullanmaları ve kendilerini çok yönlü olarak geliştirmeleridir.

 

Kamu rekreasyon hizmetlerini; devletin, il özel idarelerinin  ve yerel yönetimlerin rekreasyon hizmetleri olmak üzere üç ana gurupta toplayabiliriz. çok yönlü olan bu hizmetler; planlama, arsa ve alan temini, yatırımlar, rekreasyona ayrılan arazi ve tesislerin inşası ve bakımı gibi görevleri içermektedir.

 

Yerel Yönetimlerde Rekreasyon

Yerel yönetimlerin temel görevlerinden biri vatandaşlarının fiziksel gelişim, dinlenme, yaratıcılıklarını geliştirme ve sosyalleşme gibi ihtiyaçlarını karşılamak üzere rekreasyon program ve hizmetleri sunmak olmalıdır.

Yerel yönetimler farklı hedef kitlelerine göre farklı programlar  arayışı içinde olmalıdırlar.

Bu programlar değişen sosyo-ekonomik koşullar, beklentiler ve yeni trendler ile birlikte değişim göstermektedir. Yerel yönetimler bu değişimleri dikkate almalıdırlar.

Yerel yönetimlerin rekreasyon aktivitelerine katılacak hedef kitlelerini aşağıdaki şekilde tanımlamak mümkündür:

- Spontane karar verenler / geçerken uğrayanlar,

- Kurs ve derslere katılanlar,

- çeşitli organizasyonlara ait guruplar,

- Yarışma gurupları,

- Özel etkinliklere katılanlar,

 

Yukarıda adı geçen hedef gurupların katılacağı serbest zaman program ve hizmetlerini zenginleştirmek ve çeşitlendirmek önemlidir. Bu aktivite gurupları şöyle sıralanabilir:

- Spor ve yarışmalar: Spor beceri kursları, spor turnuvaları, spor okulları.

- Doğa aktiviteleri: Dağcılık, kaya tırmanışı, doğa yürüyüşleri, dağ bisikleti, hedef bulma yarışması (orienteering), rafting.

- Kişisel gelişim aktiviteleri: Stres yönetimi, ev ekonomisi, sağlıklı beslenme, bilgisayar eğitimi kursları.

- Hobiler: Balık tutma yarışı, fotoğrafçılık, 

- Güzel sanatlar etkinlikleri: Resim-heykel ve el sanatlarını geliştirme kursları.

- Fiziksel uygunluk (fitness) aktiviteleri: Kondisyon yüzmesi, duvar tırmanışı, halk koşuları.

- Seyahat ve turizm: Kültür ve tarih gezileri, müze ziyaretleri.

- Gönüllü hizmet programları: Kimsesiz çocuklar, yaşlılar ve çocuk tutuk evleri programları.

Yukarıda belirtilen rekreasyon hizmet ve programlarına örnek olarak aşağıdaki tablo gösterilebilir.

 

YEREL YÖNETİMLER İçİN ÖRNEK REKREASYON

PROGRAM VE HİZMET MODELİ

 

 

 

SPORLAR

YARIŞMALAR

TURNUVALAR

FUTBOLA

BAŞLANGIç

KURSLARI

GENçLER İçİN

SPOR OKULLARI

FUTBOL KÜLTÜRÜ KULÜBÜ

BABA/OОUL

MASA TENİSİ TURNUVASI

BAYANLAR

EGZERSİZ

PROGRAMI

 

HALK KOŞULARI

AçIK HAVA REKREASYONU

HEDEF BULMA KURSLARI VE YARIŞMALARI

HER YAŞ İçİN MİNİ KROS YARIŞMALARI

BAHçECİLİK KULÜBÜ

 

PİKNİKLER

DOОA

YÜRÜYÜŞLERİ

KANO BECERİ KURSU

 

HOBİLER

 

BİR HOBİ NASIL ÖОRENİLİR

KELEBEK KOLLEKSİYONU YARIŞMASI

ESKİ KENT FOTOОRAFLARI KULÜBÜ

BALIK TUTMA YARIŞI

ELSANATLARINI

GELİŞTİRME KURSLARI

GÜZEL SANATLAR

KURSLARI

 

SOSYAL REKREASYON

HALK OYUNLARI GURUBU

KÜLTÜR VE TARİH GEZİLERİ

BRİç, TAVLA, SATRANç KURSLARI

MÜZİK KURSLARI

TİYATRO VE

SANAT FAALİYETLERİ

 

SÖYLEŞİLER

GÖNÜLLÜ HİZMETLER

çOCUKLARA EОİTİM KURSLARI

TUTUKEVİ çOCUKLARINA HİZMET PROGRAMLARI

KİMSESİZ çOCUKLAR İçİN SPOR PROGRAMLARI

HASTANE

GÖNÜLLÜ

PROGRAMI

 

HUZUREVİ SAKİNLERİNE

EGZERSİZ PROGRAMLARI

ENGELLİLER

İçİN

SPOR

PROGRAM.

 

 

Yeni Trend ve Yaklaşımlar

Yerel yönetimlerde karar vericiler toplumun ihtiyaçlarındaki öncelikler, eğlence anlayışındaki değişim, küreselleşmenin etkileri ve popüler kültürün yansımaları sonucu ortaya çıkan sonuçları dikkatli bir şekilde değerlendirmelidirler. Rekreasyon programlarının bu değişen talep ve beklentilere yanıt araması özellikler çocuk ve gençlerimizin serbest zaman aktivitelerine katılımını teşvik açısından önemlidir. Bu hizmetleri onlara götürecek yönetici ve liderlerin uzmanlar arasından seçilmesi ve aşağıda belirtilen yeni trend ve yaklaşımlara öncülük etmeleri önemlidir.

- Yeni ve gelişen spor dallarında hakemlik kursları,

- Duvar tırmanışı sertifika kursu,

- Doğa sporları eğitimi kursları sertifikası (rafting, dağ bisikleti vb.)

- Gençler için kariyer geliştirme kursları,

- Anne ve babaları bilinçlendirme kursları,

- Halk kütüphanesi programları (söyleşi, panel ve beceri öğretimi kursları)

 

Finans Kaynakları

Yerel yönetimler rekreasyon hizmetlerini finanse edebilmek için ellerindeki mevcut açık ve  kapalı tesislerde sundukları program ve hizmetler ile gelir sağlayabilmektedirler. Öncelikle stadyumlar ve çevresi, spor salonları ve çevresi, marinalar, parklar, yüzme havuzları, su sporları merkezleri, golf tesisleri, tenis sahaları, sahil bantları ve plajlar rekreasyon hizmetleri için büyük gelir potansiyeli oluşturmaktadır. Bu tesislerin profesyonel kişilerce yönetilmesi ve işletilmesi büyük önem arz etmektedir.

 

Bir diğer finansman kaynağı olan kamp programları da önemli gelir imkanları yaratabilmektedir. Düşük katılım aidatları ve sponsorlar kanalı ile günlük, haftalık veya sezonluk kamplar düzenlenebilir. çocuklar için spor kampları, gençler için gelişim kampları, farklı hedef kitleler için doğa ve su sporları kampları örnek olarak gösterilebilir.

 

Ek finansman olanakları arasında  botanik bahçeleri, hayvanat bahçeleri, özel (tema) parklar, gösteriler, sergiler ve eğlence organizasyonları için alınan giriş ücretleri ve/veya aidatları, yerel yönetimlere ait rekreasyon alanlarından elde edilen kira gelirleri, rekreasyon ürün satışları ve stand kullanım ücretleri sayılabilir.

 

Sonuç

Rekreasyon endüstrisi, dünyada olduğu gibi, Türkiyede de gelişmektedir. Gelecek, çok sayıda yeni rekreasyon ortamları ve daha gelişmiş programları bize sunacaktır. Bu bağlamda yerel yönetimler bu süreci dikkate alarak tesislerin yenilenmesi, insan kaynaklarının daha verimli kullanılması ve günün ihtiyaçlarına yönelik rekreasyon organizasyon ve hizmetlerine önem vererek; kentlerinde yaşayan çocuk, genç, yaşlı ve engelli vatandaşlarına çağın ihtiyaçlarına uygun hizmetleri sunacakları bir örgütlenme modeli üzerinde çalışmalarını yoğunlaştırmalıdır.

 

Kaynak:27-28 Nisan 2006.Eskişehir. Sağlıklı Kentler Birliği Toplantısı.


Sporbilim 2012